Kiedy myślimy o komarach, zazwyczaj wyobrażamy sobie małe, irytujące owady, które zakłócają nasz letni wypoczynek i zostawiają swędzące ślady. Jednak w ostatnich latach do Europy dotarł nowy, bardziej agresywny gatunek - komary tygrysie. Ma charakterystyczne srebrnobiałe paski na czarnym ciele. Łatwo go rozpoznać, ale to nie jego wygląd stanowi największy powód do niepokoju.
Komar tygrysi, znany też jako komar azjatycki, pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej. Jest tam najliczniej występującym gatunkiem komara. Dorasta do 2-10 mm długości. Co czyni go szczególnie uciążliwym? Przede wszystkim jego aktywność w ciągu dnia. To odróżnia go od rodzimych gatunków komarów, które preferują zmierzch i noc.
Ten agresywny owad jest najbardziej aktywny wczesnym rankiem oraz późnym popołudniem. Wtedy właśnie poluje na swoją ofiarę. Nie ogranicza się tylko do ludzi. Atakuje również zwierzęta gospodarskie i dzikie, w tym ssaki, płazy, gady i ptaki. Samica komara potrzebuje krwi do rozwoju jaj. Przekłuwa skórę ofiary długą kłujką. Samce natomiast żywią się sokami roślinnymi.
Samica komara tygrysiego składa pojedyncze jaja na powierzchni wody. Te owalne jaja mierzą około 0,5 mm. Mają niezwykłą cechę - są odporne na wysychanie. Nawet po okresie przesuszenia trwającym do roku, jaja odżywają po kontakcie z wodą. To znacznie ułatwia ich rozprzestrzenianie.
W naszym klimacie jaja zimują. Rozwój larw zależy od temperatury i trwa zazwyczaj od 5 do 10 dni. Larwy żywią się materią organiczną znajdującą się w wodzie. Po tym okresie następuje dwudniowe stadium poczwarki. Następnie wyłaniają się dorosłe osobniki.
Naturalny zasięg komara tygrysiego obejmuje Azję Południowo-Wschodnią oraz wyspy Oceanu Indyjskiego i Spokojnego. Za sprawą globalizacji i handlu, komar ten został zawleczony do innych części świata. Dotarł do Afryki, Ameryki, Australii i Europy.
Pierwsze komary tygrysie w Europie zauważono już w 1979 roku w Albanii. Prawdziwy przełom nastąpił w 1990 roku. Wtedy komar tygrysi dotarł do włoskiego portu w Genui wraz z dostawą używanych opon z USA.
W Niemczech pierwsze okazy odkryto w 2007 roku. Znaleziono je na postoju przy autostradzie A5 w pobliżu Weil am Rhein. Większe populacje pojawiły się w Heidelbergu i Fryburgu. Ostatnie badania potwierdzają, że komary te potrafią już przezimować w tych regionach.
Zmiany klimatu sprawiają, że komary tygrysie znajdują coraz lepsze warunki do życia na północ od Alp. Przy sprzyjającej pogodzie ich zasięg może sięgać nawet południowych krańców Skandynawii.
Co sprawia, że komar tygrysi tak dobrze adaptuje się do nowych środowisk? Przede wszystkim jego niezwykła zdolność przystosowawcza. Owad ten może rozmnażać się w każdym zbiorniku z wodą. Wykorzystuje cmentarne pojemniki na kwiaty, poidła dla ptaków, porzucone naczynia i inne przedmioty z wodą stojącą.
W naturze preferuje wilgotne, zadrzewione tereny. Przebywa głównie wśród krzewów, blisko ziemi. Na miejsca rozrodu wybiera małe zbiorniki wodne osłonięte roślinnością. Równie dobrze odnajduje się w środowisku miejskim. Wykorzystuje każdą możliwą niszę ekologiczną.
Największe obawy związane z komarem tygrysim dotyczą chorób, które może przenosić. Lista jest długa. Obejmuje chikungunya, dengę, zapalenie mózgu, żółtą febrę, gorączkę Zachodniego Nilu i inne groźne choroby.
Warto jednak podkreślić, że sama obecność komara nie oznacza zagrożenia tymi chorobami. Aby komar mógł przenieść chorobę, musiałby najpierw ukłuć zarażonego człowieka. Przykładowo, wirus Zika wymaga temperatury co najmniej 27 stopni Celsjusza przez minimum 14 dni. Takie warunki prawie nigdy nie występują w naszym klimacie.
Zwalczanie komara tygrysiego opiera się na prostych metodach. Najważniejsze to osuszanie i zakrywanie potencjalnych miejsc lęgowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na beczki z deszczówką, poidła dla zwierząt i podstawki pod doniczki. Wszędzie tam może gromadzić się woda.
Stosuje się także specjalne pułapki na komary. W przypadku stwierdzenia obecności jaj, służby mogą spryskiwać teren peretryną.
Najważniejszą linią obrony pozostaje nasza czujność. Dbanie o otoczenie, eliminowanie zbędnych zbiorników wodnych i stosowanie środków ochrony osobistej to podstawowe kroki dla każdego z nas.
Komar tygrysi to nieproszony gość, który zadomowił się już w Europie na dobre. Dzięki wiedzy i odpowiednim środkom ostrożności możemy jednak skutecznie minimalizować jego wpływ na nasze życie i zdrowie.
